Μελισσουργοί και Ι.Μ. Αγίας Παρασκευής Πραμάντων.

Το ορεινό χωριό Μελισσουργοί, φωλιασμένο στις επιβλητικές ανατολικές πλαγιές των Τζουμέρκων σε υψόμετρο περίπου 850 μέτρων, αποτελεί έναν από τους πιο ζωντανούς και φυσικά προικισμένους προορισμούς της ορεινής Άρτας. Διάσημο για τα άφθονα τρεχούμενα νερά του, τις παραδοσιακές πέτρινες βρύσες και την ευρύχωρη, πλακόστρωτη κεντρική πλατεία του που προσφέρει καθηλωτική θέα στις γύρω κορυφές, φημίζεται ιστορικά για την εργατικότητα των κατοίκων του. Οι άνθρωποί του ασχολούνταν παραδοσιακά με την κτηνοτροφία, την υλοτομία και τη μελισσοκομία, δίνοντας έτσι και το όνομα στο χωριό. Το τοπίο που το περιβάλλει είναι συγκλονιστικό και καταπράσινο, στεφανωμένο από τις απόκρημνες, γυμνές κορυφές της Στρογγούλας, προσφέροντας έναν μοναδικό συνδυασμό άγριας ορεινής ομορφιάς και πυκνής βλάστησης από έλατα και καστανιές. Ξεχωριστή θέση στην πολιτιστική και θρησκευτική ταυτότητα του χωριού κατέχει ο ιστορικός ναός του Αγίου Νικολάου, αλλά και η Μονή της Παναγίας της Μελισσουργιώτισσας, που αποτελούν πνευματικά καταφύγια με βαθιές ρίζες στον χρόνο. Οι Μελισσουργοί αποτελούν ιδανικό ορμητήριο για πλήθος ορεινών δραστηριοτήτων, με κορυφαία την πεζοπορία προς τον εντυπωσιακό καταρράκτη Κεφαλόβρυσο —τον ψηλότερο της Ελλάδας— και το σύγχρονο ορειβατικό καταφύγιο, προσφέροντας μια αυθεντική εμπειρία φιλοξενίας στην παρθένα φύση της Πίνδου.
Η Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής Πραμάντων ιδρύθηκε το 1778 από τον ιερομόναχο Διονύσιο και διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στην ιστορία της περιοχής ως καταφύγιο και επαναστατικό κέντρο. Το 1821 αποτέλεσε το αρχηγείο του οπλαρχηγού Γώγου Μπακόλα κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων για τη μάχη των Πραμάντων. Η πιο καθοριστική, όμως, στιγμή στην ιστορία του μοναστηριακού συγκροτήματος σημειώθηκε το 1943, όταν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής (η μεραρχία Εντελβάις) πυρπόλησαν και κατέστρεψαν ολοσχερώς τις εγκαταστάσεις του, καθώς η μονή λειτουργούσε ως έδρα της διοίκησης του ΕΛΑΣ και ως νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού. Λόγω αυτής της ολοκληρωτικής ισοπέδωσης, κανένα από τα αρχικά κτίσματα του 18ου αιώνα δεν διασώθηκε. Ο ναός και τα κτίρια που αντικρίζει ο επισκέπτης σήμερα αποτελούν πλήρη μεταπολεμική ανακατασκευή, ενώ οι γύρω χώροι και τα κελιά έχουν διαμορφωθεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες για να εξυπηρετούν τις ανάγκες των πιστών και τις κατασκηνώσεις της Μητρόπολης Άρτης.

Ι.Μ. Αγίας Παρασκευής Πραμάντων:

Τέλος και τω Θεώ δόξα.

Βουργαρέλι, διαδρομή "Πηγή Λεπτοκαρυά - Νεραϊδογέφυρο".

Η διαδρομή που περιλαμβάνει την «πηγή Λεπτοκαρυά» και το "Νεραϊδογέφυρο" στο Βουργαρέλι Άρτας αποτελεί έναν από τους ωραιότερους περιπάτους στα κεντρικά Τζουμέρκα, καθώς προσφέρει μια ολοκληρωμένη γνωριμία με το χωριό και την πλούσια φύση που το περιβάλλει. Πρόκειται για μια κυκλική διαδρομή που ξεκινά και καταλήγει στην κεντρική πλατεία, περνώντας μέσα από πλακόστρωτα καλντερίμια, παραδοσιακές γειτονιές και πυκνά δάση ελάτης. Κατά τη διάρκεια της περιήγησης, ο επισκέπτης συναντά τις φημισμένες πέτρινες βρύσες του χωριού, την «Αρχόντω» και την «Κρυστάλλω», ενώ το μονοπάτι οδηγεί σε εμβληματικά θρησκευτικά μνημεία, όπως ο επιβλητικός ναός του Αγίου Νικολάου.  Η διαδρομή προσφέρει συνεχή θέα προς τις απότομες κορυφές των Τζουμέρκων, ενώ το καταπράσινο τοπίο με τα τρεχούμενα νερά και η ηρεμία του δάσους καθιστούν τη «Λεπτοκαρυά» μια αυθεντική εμπειρία περιήγησης που συνδέει την αρχιτεκτονική κληρονομιά του Βουργαρελίου με το απαράμιλλο φυσικό του κάλλος.

Το αρχείο της διαδρομής. 

Άγιος Νικόλαος:

Η πέτρινη βρύση "Κρυστάλλω":

Η πέτρινη βρύση "Αρχόντω":

Πηγή Λεπτοκαρυά:

Νεραϊδογέφυρο:

Τέλος και τω Θεώ δόξα.

Πράμαντα - Άγναντα - Δίδυμοι καταρράκτες των Τζουμέρκων

Το ορεινό χωριό Πράμαντα, χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες της εμβληματικής κορυφής Στρογγούλα σε υψόμετρο περίπου 840 μέτρων, αποτελεί το διοικητικό, οικονομικό και τουριστικό κέντρο των Βορείων Τζουμέρκων. Διάσημο για τη ζωντάνια του όλες τις εποχές του χρόνου, το χωριό φημίζεται για τη μεγάλη, πλακόστρωτη κεντρική του πλατεία, στην οποία δεσπόζει ο χαρακτηριστικός αιωνόβιος πλάτανος και η περίτεχνη, πέτρινη βρύση «Αράπης» που χρονολογείται από το 1887, ακριβώς δίπλα από τον επιβλητικό κεντρικό ναό της Αγίας Παρασκευής. Ιστορικά, ο οικισμός αναπτύχθηκε σημαντικά κατά τον 15ο και 16ο αιώνα από φυγάδες και κτηνοτρόφους, ενώ αργότερα απέκτησε μεγάλη φήμη χάρη στους ξακουστούς «μαστόρους της πέτρας» (πελεκάνοι) και τους πλανόδιους ράφτες του, οι οποίοι μεγαλούργησαν σε ολόκληρη την Ελλάδα. Το τοπίο που περιβάλλει τα Πράμαντα είναι γεμάτο αντιθέσεις, καθώς συνδυάζει το άγριο αλπικό ανάγλυφο των γύρω κορυφών με πλούσια δάση ελάτης και άφθονα πηγαία νερά, όπως οι γνωστές πηγές «Σκάλα» και «Κακόβρυση». Πέρα από την αρχιτεκτονική του ταυτότητα με τα λιθόκτιστα σπίτια, το χωριό αποτελεί κομβικό σημείο για την εξερεύνηση της περιοχής, καθώς σε απόσταση αναπνοής βρίσκονται κορυφαία αξιοθέατα, όπως το εντυπωσιακό και επισκέψιμο Σπήλαιο Ανεμότρυπα, αλλά και το ιστορικό μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, καθιστώντας τα Πράμαντα έναν από τους πιο ολοκληρωμένους προορισμούς της Ηπείρου.

Τα Άγναντα, χτισμένα σε υψόμετρο περίπου 650 μέτρων ανάμεσα στα Τζουμέρκα και τον ποταμό Άραχθο, αποτελούν άλλο ένα ζωντανά κεφαλοχώρια της ορεινής Άρτας. Το χωριό, που το όνομά του προέρχεται από την προνομιακή, «αγνάντια» θέση του, είναι γεμάτο τρεχούμενα νερά, αιωνόβια πλατάνια, καστανοδάση και έλατα, με σήμα κατατεθέν την κεντρική του πλατεία και τον ιστορικό ναό της Παναγίας της Φανερωμένης. Λόγω της γεωγραφικής του θέσης, τα Άγναντα αναπτύχθηκαν ιστορικά ως αγροτοκτηνοτροφικό και εμπορικό κέντρο, ενώ σήμερα αποτελούν κορυφαίο ορμητήριο για δραστηριότητες εναλλακτικού τουρισμού στην Ήπειρο, όπως πεζοπορία, ορειβασία και rafting στον Άραχθο, συνδυάζοντας την αυθεντική ηπειρωτική παράδοση με το άγριο φυσικό περιβάλλον.

Οι δίδυμοι καταρράκτες των Τζουμέρκων, φωλιασμένοι στις απόκρημνες ανατολικές πλαγιές των βουνών σε υψόμετρο περίπου 1.300 μέτρων, αποτελούν το σήμα κατατεθέν του ομώνυμου χωριού Καταρράκτης Άρτας. Πρόκειται για δύο εντυπωσιακούς, παράλληλους καταρράκτες —τον «Βόρειο» και τον «Νότιο»— με το ύψος τους να αγγίζει τα 100 μέτρα για τον υψηλότερο και τα 80 μέτρα για τον δεύτερο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι ότι η ροή τους αυτή την εποχή λόγω των λιώσιμο των χιονιών της κορυφογραμμής και τις έντονες βροχοπτώσεις. Η πρόσβαση σε αυτούς είναι εξαιρετικά εύκολη μέσω ασφαλτοστρωμένου δρόμου που ξεκινά από το χωριό, ενώ στο σημείο έχει διαμορφωθεί ένας ασφαλής πλακόστρωτος πεζόδρομος με ξύλινα γεφυράκια που οδηγεί ακριβώς στη βάση τους, επιτρέποντας στους επισκέπτες να νιώσουν το σπρέι του νερού. Δίπλα από το τουριστικό περίπτερο (καφέ-εστιατόριο) που λειτουργεί στην περιοχή, οι καταρράκτες αυτοί αποτελούν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα, προσβάσιμα και φωτογραφημένα φυσικά αξιοθέατα ολόκληρης της Ηπείρου.

Πράμαντα:

Άγναντα:

Οι δίδυμοι καταρράκτες των Τζουμέρκων:

Τέλος και τω Θεώ δόξα.